Malta Digital Skills and Jobs Platform (LISP)

It-teknoloġiji diġitali saru parti mill-ħajja ta’ kuljum għan-nies madwar l-Unjoni Ewropea. Dejta ġdida mir-rapport tal-Eurostat dwar l-istatistika tal-ekonomija u s-soċjetà diġitali – familji u individwi tenfasizza kemm sar mifrux l-aċċess għall-internet fl-Ewropa, kif l-Ewropej jużaw is-servizzi online, u kif għodod emerġenti bħall-intelliġenza artifiċjali ġenerattiva (AI) qed jiġu adottati, iżda jirriflettu wkoll lakuni kontinwi fl-inklużjoni diġitali.

Konnettività kważi universali

Fl-2025, 94% tad-djar tal-UE kellhom aċċess għall-internet, u 94% tal-individwi rrappurtaw li użaw l-internet fl-aħħar tliet xhur. B’kuntrast, madwar 4% biss ma użawh xejn matul is-sena, u dan jirrifletti l-kważi-ubikwità tal-parteċipazzjoni online fis-soċjetajiet Ewropej. L-apparati mobbli huma l-aktar mezz popolari ta’ konnessjoni, bi kważi 9 minn kull 10 utenti li jmorru online permezz ta’ smartphones jew apparati simili.

Madankollu, il-konnettività mhijiex imqassma b’mod ugwali ġeografikament. Filwaqt li pajjiżi bħall-Olanda u l-Lussemburgu jirrappurtaw l-ogħla livelli ta’ użu reċenti tal-internet (‘il fuq minn 99%), xi Stati Membri għad għandhom rati eqreb lejn id-90%, u dan juri li hemm lok reali għal titjib fl-inklużjoni diġitali.

Għal dawk li jibqgħu offline, ir-raġunijiet ivarjaw. L-aktar spjegazzjoni kkwotata hija sempliċement li ma jħossux il-ħtieġa li jużaw l-internet, segwita minn diffikultajiet bl-użu. Perċentwal iżgħar jindika kwistjonijiet ta’ aċċessibilità, tħassib dwar is-sigurtà, jew ostakli fl-ispejjeż.

Madankollu, ladarba jkunu konnessi, l-Ewropej jieħdu sehem f’firxa wiesgħa ta’ attivitajiet:

  • Il-komunikazzjoni tibqa’ ċentrali: sehem kbir ta’ individwi jibagħtu u jirċievu emails u jużaw għodod ta’ messaġġi istantanji jew sejħiet bil-vuċi/vidjo
  • L-aċċess għall-informazzjoni huwa wkoll sostanzjali : ħafna nies ifittxu online għal prodotti, servizzi, u kontenut relatat mas-saħħa
  • Il-kummerċ elettroniku sar rutina: perċentwal għoli ta’ individwi jirrappurtaw li jordnaw jew jixtru oġġetti u servizzi online (inkluż xiri, arranġamenti tal-ivvjaġġar, u bżonnijiet oħra tad-dar)
  • L-interazzjoni tal-gvern elettroniku u l-użu tal-identifikazzjoni elettronika (eID) qed jikbru : is-servizzi pubbliċi qed jinbidlu b’rati differenti f’pajjiżi differenti, iżda kollha qed jimxu lejn il-qasam diġitali

 

It-teknoloġiji emerġenti qed jiġu adottati kmieni

Waħda mill-aktar xejriet impressjonanti fl-2025 hija l-adozzjoni ta’ għodod tal-IA ġenerattiva. Madwar wieħed minn kull tliet Ewropej uża dawn l-għodod, primarjament għal skopijiet personali iżda wkoll għal xogħol u edukazzjoni. L-adozzjoni tvarja skont il-pajjiż, iżda l-ogħla rati ġew osservati fl-istati Nordiċi u Baltiċi.

Fost dawk li għadhom ma użawx għodod tal-IA ġenerattiva, l-aktar raġunijiet komuni kienu li ma jħossux li jeħtiġuhom (39%; din it-tweġiba kienet l-aktar komuni fil-Polonja u l-Ġermanja, madwar nofs dawk li wieġbu f’kull wieħed minnhom), nuqqas ta’ għarfien dwarhom (8%), jew sempliċement li ma jafux li jeżistu (5%). It-tħassib dwar il-privatezza u s-sigurtà jammonta għal 4%. Dawn huma oqsma fejn l-għarfien u t-taħriġ jistgħu jespandu l-użu.

Id-distakk diġitali u l-inklużjoni

Il- Dikjarazzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet Diġitali promossa:

“…trasformazzjoni diġitali li ma tħalli lil ħadd lura. Għandha tkun ta’ benefiċċju għal kulħadd, tikseb bilanċ bejn is-sessi, u tinkludi b’mod partikolari l-anzjani, in-nies li jgħixu f’żoni rurali, il-persuni b’diżabilità, jew dawk emarġinati…”.

Minkejja l-konnettività ġenerali għolja, għad hemm sfidi fl-inklużjoni diġitali. L-Irlanda, il-Pajjiżi l-Baxxi, u d-Danimarka rrappurtaw rati ta’ konnettività tal-internet ta’ aktar minn 99% kemm f’kuntesti urbani kif ukoll rurali, filwaqt li l-Greċja, il-Bulgarija, u l-Kroazja kellhom l-akbar differenzi bejn il-bliet u ż-żoni rurali.

B’mod ġenerali, il-konnettività tvarja skont il-grupp demografiku u l-ġeografija: iż-żoni rurali u l-gruppi ta’ età akbar għadhom lura miċ-ċentri urbani u l-gruppi iżgħar fl-użu tal-internet u l-involviment diġitali – u dan għal darb’oħra jdawwal oqsma ta’ fokus għall-għarfien u t-taħriġ.

Id-dejta tal-Eurostat tirrifletti soċjetà Ewropea fejn l-għodod diġitali huma integrati fir-rutini ta’ kuljum. Fl-istess ħin, tenfasizza l-ħtieġa għal sforzi kontinwi fl-inklużjoni diġitali, l-iżvilupp tal-ħiliet, u l-appoġġ għall-popolazzjonijiet li għadhom fit-truf tad-dinja diġitali fl-Ewropa.

Hekk kif il-politiki jevolvu taħt il-qafas tad-Deċennju Diġitali tal-UE, il-progress futur mhux se jiddependi biss fuq il-konnettività, iżda wkoll fuq li jiġi żgurat li l-individwi kollha jkunu jistgħu jibbenefikaw mit-trasformazzjoni diġitali u jikkontribwixxu għaliha.