X’se jkun l-impatt tal-IA fuq is-suq tax-xogħol?

• September 28, 2023
• Andrew

Huwa stmat li biż-żieda fl-introduzzjoni tal-awtomazzjoni, bejn 75 u 375 miljun impjegat se jibdlu l-impjieg sal-2030, iżda se jkollhom jiksbu ħiliet ġodda b’ċertezza. L-AI ġenetika attwali għandha l-potenzjal li awtomat funzjonijiet li llum jammontaw għal 60-70 fil-mija tal-ħin tal-impjegati (McKinsey, 2023). Dawn il-projezzjonijiet huma kawża ta’ tħassib fost il-ħaddiema, li jibżgħu li jistgħu jitilfu l-impjieg tagħhom. Kif jidher ix-xogħol tal-futur, x’jiġri mill-persuna li tispira u kif għandna niddefinixxu mill-ġdid il-kunċett tal-forza tax-xogħol? Tkellimna ma’ Eszter Debreczeni (HR u espert organizzattiv) u Silur (hacker etiku u kriptografu ta’ fama dinjija) fil- podcast Protechtor , li jemmnu li l-AI ma tneħħix iżda pjuttost tfassal mill-ġdid il-viżjoni tagħna tax-xogħol.

Ilkoll se jkollna bżonn viżjonijiet kreattivi dwar kif norganizzaw u nivvalutaw ħajjitna fil-futur, f’dinja fejn ir-rwol u t-tifsira tax-xogħol qed jinbidlu.

Il-bidla kbira hija li l-AI waslet fuq il-mejda tal-persuna normali.”

Għalkemm ġejna koperti minn dawn it-teknoloġiji, bħal Netflix, Spotify jew algoritmi tal-websajt tal-midja soċjali, li joffru lill-utenti kontenut personalizzat. Irnexxielna nagħmlu hekk, imma issa qed nibdew nifhmu fil-livell tagħna x’jista’ jiġi influwenzat u li min iħaddem jista’ jibbenefika minnhom ukoll. Għadna mhux konxji ta’ kemm se nużaw biex nibnu kunsens fis-soċjetà, ibbażat mhux biss fuq in-narrattivi ta’ ftit kumpaniji tat-teknoloġija akbar, u kemm qegħdin fid-direzzjoni tal-kolonizzazzjoni.

Il-kunċetti tal-ħolqien tal-valur u tax-xogħol jingħataw tifsira kompletament ġdida, għax diġà jidher ċar li jekk xi ħadd irid ikun modern u kompetittiv, mhux possibbli li tiddefinixxi x-xogħol għan-nies biss.”

Bl-AI, sa 30 % sa 50 % tal-impjiegi jistgħu jitwettqu aktar malajr, għalhekk huwa meħtieġ li jiġi deċiż x’għandu jibda bil-produttività rilaxxata. Aktar milli jitnaqqas il-kapital uman, huwa preferibbli li l-forza tax-xogħol tittrasforma sabiex il-proċessi li s’issa ma kinux qed joħolqu valur ikunu jistgħu jinbidlu f’oħrajn ta’ valur. Dan ifisser li nistgħu nkunu aktar innovattivi, aktar orjentati lejn il-klijent jew sempliċement inpoġġu f’pożizzjoni aħjar fis-suq.

Inġibu l-għarfien uman għal livell ġdid

Skont Eszter, ħafna kumpaniji jħossuhom issikkati mill-AI u jridu jikkompetu, u jħabbtu wiċċhom ma ‘mistoqsijiet dwar kif tpoġġi l-magna għas-servizz tan-nies b’mod li jaħdem bl-aktar mod effiċjenti possibbli. Jemmen li l-ekwilibriju se jkun il-kapaċità li tissepara l-kwalità u l-produttività bejn l-AI u l-bnedmin. Silur jara wkoll interpretazzjoni ġdida tal-kunċett tal-kwalità, jiġifieri: min jgħodd bħala programmatur jew grafiku tajjeb. Tabilħaqq, il-kunċett ta’ ‘tajjeb’ jinkludi kif xi ħadd jista’ jaħdem b’mod effettiv mal-makkinarju.

Mhux biss il-magna li titgħallem, iżda hija mgħallma wkoll mill-bnedmin. Fl-informatika toħroġ kwalità ġdida, fejn ma nużawx l-AI bħala dejta biex niġbru fil-qosor, insolvu problemi, iżda biex ngħinu nsolvu l-ħsibijiet tagħna. L-għarfien wasal fejn nagħtuh input b’xi mod jew ieħor u għandna responsabbiltà għal dak li jitgħallem u kif. L-IA ġenetika għandha għalhekk titqies bħala għodda biex tappoġġja l-ħsieb tagħna, billi tipprovdi suġġerimenti u perspettivi li jġibu l-kreattività għal livell ġdid. Dan huwa proċess iterattiv li fih in-nies jintwerew biex jiddeċiedu jekk jaċċettawx jew le l-ewwel rispons iġġenerat. Hemm ħafna nies kreattivi li sempliċement ma jistgħux jesprimu l-ideat tagħhom. Dan huwa fejn tidħol l-AI, li toħloq opportunità għas-soluzzjoni,” żied Eszter.

M’hemm l-ebda pożizzjonijiet fil-post tax-xogħol tal-futur; hemm xogħol. Meta naħdmu mal-magni, il-ħiliet artab huma apprezzati ħafna, infittxu forza tax-xogħol infurmata tajjeb, nagħżlu sħab li magħhom nixtiequ naħdmu flimkien u mbagħad niddeċiedu ma ‘min, kif nistgħu nikkooperaw u min jista’ jikkontribwixxi għall-ħolqien tal-valur. Jekk nimxu f’din id-direzzjoni, nistgħu nsiru tassew tajbin għall-futur.

Jopera b’mod responsabbli u AI

It-teknoloġija qed tinbidel malajr u l-ambjent regolatorju mhux lest għal dan il-pass, għalhekk għadu ma ntlaħaq l-ebda kunsens għal kulħadd. Aktar minn 60 % tad-ditti m’għandhom l-ebda politika tal-AI, filwaqt li hemm ukoll kumpaniji fejn ChatGPT ma tħalliex jintroduċi biex tiġi evitata informazzjoni sensittiva tan-negozju.

Huwa ċert li kondotta tan-negozju tajba fit-tul hija AI responsabbli, fejn il-kompetittività hija appoġġata minn deċiżjonijiet li ma jipperikolawx il-komunità tagħna stess u l-futur tad-dinja tagħna. Għandna niġġestixxu r-riżorsi tagħna stess filwaqt li nżommu l-bilanċ bejn l-innovazzjoni u r-regolamentazzjoni u niddefinixxu mill-ġdid il-prinċipji tal-funzjonament etiku.

Bħala konklużjoni, għandna nibżgħu li l-AI se tneħħi l-impjiegi tagħna?

Silur iwieġeb għal din il-mistoqsija ta’ tensjoni permezz tal-eżempju ta’ karozzi li jsuqu waħedhom. Se tkun innovazzjoni enormi jekk dawn il-vetturi jkunu fit-triq, iżda jgħid li qatt ma nkunu nistgħu noqogħdu bilqiegħda mingħajr liċenzja, għax dejjem ikun hemm persuna li tista’ tiġi rritornata lill-gvern immedjatament jekk ikun hemm xi inkwiet. Dan se jaħdem b’mod simili għall-AI. Barra minn hekk, l-introduzzjoni tat-teknoloġija se toħloq ukoll impjiegi ġodda.