Il-Latvja: ħarsa ħafifa lejn il-ħiliet diġitali

• June 13, 2024
• Andrew

Introduzzjoni

Mis-sena 2023, u skont il-Programm ta’ Politika għad-Deċennju Diġitali 2030, l-Indiċi tal-Ekonomija Diġitali u Soċjetà (DESI) issa huwa integrat fir-Rapport dwar l-istat tad-Deċennju Diġitali u jintuża biex jimmonitorja l-progress lejn il-miri diġitali. Il-Latvja għadha ftit taħt il-medja tal-UE fir-rigward tal-ħiliet diġitali bażiċi (51% kontra 54%), u b’mod sinifikanti taħt il-mira tad-Deċennju Diġitali ta’ 80% sal-2030. Hija wkoll taħt il-mira tal-ispeċjalisti tal-ICT fejn il-Latvja hija ta’ 4.4%, taħt il-medja tal-UE ta’ 4.6%. Barra minn hekk, 15% biss tal-intrapriżi qed jipprovdu taħriġ fl-ICT lill-impjegati tagħhom, meta mqabbel ma’ medja ta’ 22% tal-UE. Madankollu, il-Latvja hija ‘l fuq mill-medja tal-UE fir-rigward tal-gradwati tal-ICT (5% kontra 4.2%), l-użu tal-Internet (90% kontra 89%) u l-konverġenza bejn il-ġeneri tal-ispeċjalisti tagħha fl-ICT (22.8% kontra 18.9%).

Il-linji gwida tat-Trasformazzjoni Diġitali 2021-2027 maħruġa mill-Ministeru għall-Protezzjoni Ambjentali u l-Iżvilupp Reġjonali tal-Latvja fl-2021 jistabbilixxu l-iżvilupp tal-ħiliet diġitali bħala prijorità nazzjonali, bil-għan li jintlaħqu l-miri tad-Deċennju Diġitali.

Il-Latvja għandha koalizzjoni nazzjonali għall-ħiliet diġitali u x-xogħol – il-Patt tas-Sħubija eSkills – li twaqqfet f’Marzu 2013 minn inizjattiva konġunta ta’ LIKTA (Assoċjazzjoni tal-Informazzjoni u t-Teknoloġija tal-Komunikazzjoni tal-Latvja) u l-Ministeru għall-Protezzjoni Ambjentali u l-Iżvilupp Reġjonali. Mill-2022, il-Ministeru tal-Edukazzjoni u x-Xjenza tal-Latvja ħa r-rwol li jappoġġja l-koordinazzjoni tal-Koalizzjoni Nazzjonali flimkien ma’ LIKTA. Il-Koalizzjoni tipprovdi lil diversi partijiet interessati pjattaforma biex jiddiskutu u jeżegwixxu l-miri tal-iżvilupp tal-ħiliet diġitali għall-Latvja u jikkooperaw fuq inizjattivi konġunti.

Il-prijoritajiet attwali tal-Koalizzjoni Nazzjonali Latvjana jinkludu:

• L-iżvilupp tal-ħiliet diġitali għall-forza tax-xogħol, inklużi attivitajiet ta’ reskilling u upskilling.
• L-iżvilupp tal-kompetenzi diġitali u l-appoġġ tat-trasformazzjoni diġitali għall-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs).
• L-implimentazzjoni tat-teknoloġija diġitali fil-proċess edukattiv u l-appoġġ tal-iżvilupp tal-kompetenzi diġitali għall-edukaturi f’kull livell.
• Żieda fin-numru ta’ speċjalisti fl-ICT u promozzjoni tal-karrieri fl-ICT għaż-żgħażagħ u n-nisa.
• L-iżvilupp tal-ħiliet diġitali għaċ-ċittadini kollha sabiex jużaw bis-sħiħ is-servizzi diġitali.
• It-tqajjem ta’ kuxjenza dwar il-ħiliet taċ-ċibersigurtà u l-iżvilupp tal-kompetenzi taċ-ċibersigurtà.

Ħarsa ġenerali lejn l-istrateġiji tal-istat u inizjattivi nazzjonali

Strateġiji tal-istat

F’livell nazzjonali, l-azzjonijiet ewlenin żviluppati fil-Latvja huma bbażati fuq il-“Linji Gwida tat-Trasformazzjoni Diġitali 2021-2027”, adottati mill-Gvern Latvjan f’Lulju 2021, li jiffokaw b’mod partikolari fuq il-ħiliet diġitali għall-SMEs. L-Istrateġija tkopri l-edukazzjoni tal-ICT u l-ħiliet diġitali, l-aċċess għall-internet, amministrazzjoni pubblika moderna u effiċjenti, e-servizzi u kontenut diġitali għas-soċjetà. B’mod partikolari, il-politika tistabbilixxi l-KPIs li ġejjin għall-Latvja fil-qasam tal-ħiliet diġitali, li għandhom jintlaħqu sal-2027:

• 70% taċ-ċittadini b’tal-anqas ħiliet diġitali bażiċi
• 45% taċ-ċittadini b’ħiliet diġitali fuq il-livell bażiku
• 3% ta’ speċjalisti tal-ICT fost l-impjegati

Azzjonijiet u informazzjoni oħra importanti rigward l-iżvilupp tal-ħiliet diġitali fil-Latvja jistgħu jinstabu fil-“Linji Gwida għall-Iżvilupp tal-Edukazzjoni Latvjana 2021-2027”, approvati mill-Kabinett tal-Ministri tal-Latvja u abbozzati bl-appoġġ tal-OECD, li jinkludu bosta attivitajiet immirati lejn l-iżvilupp ta’ għodod ta’ tagħlim elettroniku u kompetenzi diġitali u trasversali.

Il-Linji Gwida tal-Politika Industrijali Nazzjonali 2021-2027 ikkoordinati mill-Ministeru tal-Ekonomija tar-Repubblika tal-Latvja jindirizzaw l-iżvilupp tal-ħiliet diġitali bażiċi u avvanzati għall-intrapriżi, speċjalment l-SMEs fil-Latvja. Il-linja ta’ azzjoni “Saħħa Kapitali Uman” tiffoka b’mod partikolari fuq it-taħriġ tal-forza tax-xogħol għall-ħiliet diġitali, l-attirar taż-żgħażagħ lejn l-ICT u STEM kif ukoll il-ħolqien ta’ Fondi ta’ Ħiliet settorjali fil-Latvja.

Mill-2014 il-Latvja għandha strateġija ddedikata għaċ-Ċibersigurtà, Il-verżjoni attwali “Latvian Cybersecurity Strategy 2023-2026” ġiet adottata f’Marzu 2023 u għandha pilastru ddedikat għall-edukazzjoni u r-riċerka u attivitajiet għall-iżvilupp ta’ ħiliet diġitali u taċ-ċibersigurtà f’kull livell.

Ibbażat fuq dawn l-istrateġiji, il-gvern tal-Latvja, flimkien mas-setturi tan-negozju u l-NGOs, qed jaħdmu fuq Pjan Nazzjonali ta’ Azzjoni għall-Ħiliet Diġitali li se jiffoka fuq dawn il-kompiti:

• Investimenti ffukati fuq l-impatt
• Kompetenzi diġitali fis-sistemi edukattivi u tat-taħriġ
• Ir-rwol tal-industrija, is-soċjetà ċivili u partijiet interessati oħra
• Ħiliet diġitali avvanzati għall-forza tax-xogħol
• Governanza tal-ħiliet diġitali u politiki edukattivi relatati

Fl-aħħar tal-2023, il-gvern Latvjan approva r-Roadmap strateġika tad-Deċennju Diġitali 2030. Ir-Roadmap għall-Latvja tikkonsisti f’16-il kapitlu:

1. Ħiliet diġitali bażiċi tal-anqas
2. Speċjalisti tal-ICT
3. Konnettività gigabit u kopertura 5G
4. Semikondutturi
5. Nodi tal-periferija
6. Quantum computing
7. Cloud computing
8. Big data
9. Inteliġenza artifiċjali
10. Intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju b’tal-anqas livell bażiku ta’ intensità diġitali
11. Unikorns
12. Provvista online ta’ servizzi pubbliċi ewlenin għaċ-ċittadini
13. Provvista online ta’ servizzi pubbliċi ewlenin għan-negozji
14. Aċċess għall-karta tal-eHealth
15. Aċċess għall-identifikazzjoni elettronika

Inizjattivi Nazzjonali

Waħda mill-inizjattivi ewlenin relatati mal-ħiliet diġitali organizzati fil-livell nazzjonali hija l-Ġimgħa Diġitali (“Digitālā nedēļa” bil-Latvjan), avveniment annwali biex tqajjem kuxjenza u tippromwovi l-ħiliet diġitali u l-opportunitajiet biex jinkisbu. L-avveniment iseħħ mill-2010 u huwa organizzat minn alleanza kbira ta’ partijiet interessati mmexxija minn LIKTA. Fl-2024, il-Ġimgħa Diġitali fil-Latvja kienet organizzata fil-qafas tal-ALL Digital Weeks 2024, u din is-sena kienet organizzata fil-Latvja għall-15-il darba. Il-kampanja nfetħet b’avveniment ta’ politika ta’ livell għoli “Lejn Latvja diġitali u sikura”.

Inizjattiva konġunta oħra li tiffoka fuq il-promozzjoni tal-ħiliet diġitali u t-trasformazzjoni diġitali għall-SMEs hija l-kampanja “Smart Latvia” (“Gudrā Latvija” bil-Latvjan). L-inizjattiva bdiet fl-2019 bil-għan li tinkoraġġixxi t-trasformazzjoni diġitali tal-SMEs Latvjani billi tiffoka fuq attivitajiet biex tiżviluppa ħiliet diġitali għal maniġers u impjegati tal-kumpanija.

Fil-bidu tal-2022, il-Komunità tas-Sħubija tal-Ħiliet Diġitali tar-Reġjuni tal-Latvja ġiet stabbilita bl-għan li tippromwovi inizjattivi ta’ upskilling u reskilling biex taġġorna l-kompetenzi diġitali taċ-ċittadini, irrispettivament mir-reġjun li jgħixu u jaħdmu fih. Għan ieħor huwa li titħaffef it-trasformazzjoni diġitali tal-ekonomija u s-soċjetà Latvjana u tappoġġja l-innovazzjoni għall-atturi pubbliċi u privati (muniċipalitajiet, entitajiet u istituzzjonijiet pubbliċi, kumpaniji, assoċjazzjonijiet, eċċ.).

Netwerk ta’ ambaxxaturi tal-Code Week, mexxejja tal-għalliema u volontiera ġie stabbilit fil-Latvja. In-netwerk jikkoordina l-promozzjoni tal-Code Week fl-istituzzjonijiet edukattivi Latvjani.

Il-Latvja għandha prijorità għolja biex tinvolvi lin-nisa fil-professjonijiet tal-ICT u fix-xogħlijiet diġitali. Hemm diversi inizjattivi ewlenin biex jappoġġaw l-iżvilupp tal-karrieri diġitali tan-nisa, ir-reskilling u l-upskilling tal-bniet u n-nisa fit-teknoloġiji diġitali. Rappreżentanti tas-settur pubbliku, privat u tal-NGOs jaħdmu flimkien biex jimplimentaw attivitajiet ta’ inizjattivi bħal Women4IT, Riga Tech Girls, She Can Do IT u oħrajn.

Opportunitajiet ta’ finanzjament

Opportunitajiet ta’ finanzjament għall-upskilling u reskilling biex tappoġġja l-kompetenzi diġitali tal-individwi u l-organizzazzjonijiet huma disponibbli f’forma ta’ self, għotjiet u strumenti finanzjarji. Għall-perjodu 2021-2026, ħafna mill-attivitajiet fit-trasformazzjoni diġitali huma ffinanzjati permezz tal-faċilità tal-Irkupru u r-Reżiljenza u l-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond għall-Iżvilupp Reġjonali. Iżda hemm ukoll attivitajiet appoġġjati minn Horizon, Erasmus+, Interreg u skemi ta’ għotjiet tal-EEA. Tista’ ssib aktar fuq il-paġna tal-Koalizzjoni Nazzjonali Latvjana għall-Ħiliet Diġitali u x-Xogħol u fl-artiklu fuq il-Pjattaforma tal-Ħiliet Diġitali u Xogħlijiet.