\nStavros \u0391. Nikou huwa Lecturer fl-Edukazzjoni Di\u0121itali fl-Istitut tal-Edukazzjoni ta’ Strathclyde, l-Universit\u00e0 ta’ Strathclyde, l-Iskozja, ir-Renju Unit. Huwa g\u0127andu Ph.D. fis-Sistemi tal-Informazzjoni, MSc fix-Xjenza tal-Kompjuter u BSc fil-Fi\u017cika. Huwa jmexxi \u010b-\u010aertifikat ta ‘Postgraduate fit-Tag\u0127lim u t-Tag\u0127lim Mtejba fit-Teknolo\u0121ija (Edukazzjoni Di\u0121itali) fl-Universit\u00e0 ta’ Strathclyde. L-oqsma ewlenin tar-ri\u010berka tieg\u0127u huma t-teknolo\u0121iji tat-tag\u0127lim, l-ambjenti ta\u2019 tag\u0127lim intelli\u0121enti u l-kompetenzi di\u0121itali. Ix-xog\u0127ol tieg\u0127u huwa ppubblikat f’\u0121urnali internazzjonali u pro\u010beduri ta’ konferenzi refereed. Huwa Senior Fellow tal-Akkademja tal-Edukazzjoni G\u0127olja (SFHEA) u Membru Anzjan tal-IEEE (SMIEEE).<\/p>\n
It-trasformazzjoni di\u0121itali to\u0127loq domanda g\u0127al \u0127iliet di\u0121itali \u0121odda<\/strong> “Fenomenu ta’ teknolo\u0121iji \u0121odda li jikkaw\u017ca bidliet sinifikanti f’varjet\u00e0 ta’ aspetti relatati max-xog\u0127ol: bidliet fil-mod kif l-impjegati jwettqu l-kompiti u l-pro\u010bessi, kif ukoll bidliet fir-relazzjonijiet so\u010bjali tag\u0127hom fi \u0127dan l-organizzazzjonijiet, u sussegwentement fl-esperjenza \u0121enerali tag\u0127hom fuq il-post tax-xog\u0127ol” (Meske & Junglas, 2020, p.1120).<\/em><\/p>\n Tabil\u0127aqq, il-wasla ta\u2019 diversi teknolo\u0121iji ta\u2019 tfixkil b\u0127all-Intelli\u0121enza Artifi\u010bjali (AI), l-Internet tal-O\u0121\u0121etti (IoT) u l-Big Data, di\u0121\u00e0 qed tittrasforma malajr l-istrutturi tal-organizzazzjoni u l-istili tax-xog\u0127ol (Verhoef et al, 2021), u to\u0127loq domanda g\u0127al \u0127iliet \u0121odda. fis-setturi kollha madwar id-dinja. Il-Forum Ekonomiku Dinji ppro\u0121etta fir-Rapport tieg\u0127u dwar il-Futur tal-Impjiegi 2023 (Zahidi, 2023) li 44% tal-\u0127iliet ewlenin tal-\u0127addiema huma mistennija jinbidlu fil-\u0127ames snin li \u0121ejjin – u li nofs l-impjegati madwar id-dinja se jkollhom b\u017conn \u0127iliet mill-\u0121did sal-2025 min\u0127abba l- adozzjoni ta’ teknolo\u0121iji \u0121odda. L-Ewropa tiffa\u010b\u010bja wkoll nuqqas ta’ esperti di\u0121itali li jistg\u0127u jiddisinjaw u ji\u017cviluppaw teknolo\u0121iji di\u0121itali tal-a\u0127\u0127ar teknolo\u0121ija g\u0127as-so\u010bjet\u00e0.<\/p>\n L-i\u017cviluppi teknolo\u0121i\u010bi u l-introduzzjoni ta\u2019 prattiki trasformattivi f\u2019diversi setturi fejn l-ICT hija applikabbli (b\u0127al servizzi professjonali u manifattura), jinfluwenzaw b\u2019mod sinifikanti t-talbiet tal-\u0127iliet futuri g\u0127all-professjonisti tal-ICT. L-OECD (Organizzazzjoni g\u0127all-Kooperazzjoni u l-I\u017cvilupp Ekonomiku) tiddefinixxi spe\u010bjalisti tal-ICT \u201cpersuni li g\u0127andhom il-kapa\u010bit\u00e0 li ji\u017cviluppaw, joperaw u j\u017commu sistemi tal-ICT u li g\u0127alihom l-ICTs jikkostitwixxu l-parti ewlenija tax-xog\u0127ol tag\u0127hom\u201d (OECD, 2014: Information Technology Outlook). Skont l-ESCO, il-klassifikazzjoni Ewropea tal-\u0126iliet, il-Kompetenzi u l-Okkupazzjonijiet, il-professjonisti tal-ICT jag\u0127mlu ri\u010berka; tippjana, tiddisinja, tikteb, tittestja, tipprovdi pariri u ttejjeb is-sistemi tat-teknolo\u0121ija tal-informazzjoni, \u0127ardwer, softwer u kun\u010betti relatati g\u0127al applikazzjonijiet spe\u010bifi\u010bi; ti\u017cviluppa dokumentazzjoni asso\u010bjata inklu\u017ci prin\u010bipji, politiki u pro\u010beduri; u tiddisinja, ti\u017cviluppa, tikkontrolla, i\u017c\u017comm u tappo\u0121\u0121ja databases u sistemi ta\u2019 informazzjoni o\u0127ra biex ti\u017cgura l-a\u0127jar prestazzjoni u l-integrit\u00e0 u s-sigurt\u00e0 tad-dejta. L-i\u017cvilupp u l-integrazzjoni mg\u0127a\u0121\u0121la ta\u2019 teknolo\u0121iji \u0121odda g\u0127andhom impatt sinifikanti fuq ir-rwoli professjonali tal-ICT, u jag\u0127mlu xi \u0127iliet obsoleti u j\u017cidu l-importanza ta\u2019 o\u0127rajn.<\/p>\n B\u0127alissa, aktar minn 70 % tan-negozji jirrappurtaw nuqqas ta\u2019 persunal b\u2019\u0127iliet di\u0121itali adegwati. Fl-2021, aktar minn 60 % tan-negozji tal-UE li impjegaw jew ippruvaw jimpjegaw spe\u010bjalisti tal-ICT esperjenzaw diffikultajiet biex jimlew dawk il-po\u017cizzjonijiet. Skont l-Eurostat, fl-2022, madwar 9 miljun persuna \u0127admu b\u0127ala professjonisti tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni (ICT) (esperti di\u0121itali) madwar l-Unjoni Ewropea (UE), bi 81.1 % minnhom ir\u0121iel, u 18.9 % nisa. Matul l-a\u0127\u0127ar g\u0127axar snin, is-sehem ta’ spe\u010bjalisti tal-ICT fuq il-forza tax-xog\u0127ol totali tal-UE qed ji\u017cdied fl-UE. Kif turi l-Figura 1 hawn ta\u0127t, fl-2022 is-sehem kien l-og\u0127la fl-I\u017cvezja (8.6%), segwit mil-Lussemburgu (7.7%) u l-Finlandja (7.6%) u l-inqas ishma \u0121ew osservati fil-Gre\u010bja (2.5%), ir-Rumanija (2.8%). ) u l-Polonja (3,6 %). Huwa stmat li sal-2030, in-numru ta\u2019 professjonisti tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni (ICT) (esperti di\u0121itali) g\u0127andu jitla\u2019 g\u0127al 20 miljun. Madankollu, f’simulazzjoni re\u010benti ta’ Monte Carlo, l-Ewropa ma til\u0127aqx il-mira tad-De\u010bennju Di\u0121itali g\u0127al spe\u010bjalisti tal-ICT bi kwa\u017ci 7 miljun espert tal-ICT (madwar 13-il miljun minflok l-20 miljun pro\u0121ettati) (EIT Digital 2021).<\/p>\n Figura 1 – Lejn 20 miljun Professjonist tal-ICT fl-UE sal-2030<\/em><\/p>\n Skont il-Kummissjoni Ewropea, it-teknolo\u0121iji li se jiffa\u010b\u010bjaw aktar sfidi huma l-Intelli\u0121enza Artifi\u010bjali, il-Big Data, il-Cloud Computing, i\u010b-\u010aibersigurt\u00e0, il-bijoteknolo\u0121iji industrijali, ir-robotika u l-mikroelettronika. Rapport mill-European Software Skills Alliance (ESSA) jiddikjara li l-\u0127iliet iebsa l-aktar me\u0127tie\u0121a g\u0127all-professjonisti tas-softwer huma l-\u0127iliet ta\u2019 programmar (Java, Javascript u HTML segwiti minn Python, C++ u C#) b\u2019\u0127iliet ta\u2019 algoritmu u \u0127iliet ta\u2019 disinn li jikklassifikaw ftit aktar \u2018l isfel. Id-diskrepanza e\u017cistenti fil-\u0127iliet te\u0127tie\u0121 \u0127iliet mill-\u0121did u titjib tal-\u0127iliet tal-professjonisti tal-ICT, u l-g\u0127eluq tieg\u0127u huwa prijorit\u00e0 fil-livell re\u0121jonali, nazzjonali u Ewropew bl-istess mod.<\/p>\n Il-pajsa\u0121\u0121 tal-\u0127iliet di\u0121itali tal-aktar avvanzata<\/strong> L-emer\u0121enza, l-integrazzjoni u l-adozzjoni ta\u2019 teknolo\u0121iji di\u0121itali \u0121odda kif qed ibiddlu l-pajsa\u0121\u0121 tal-\u0127iliet g\u0127all-esperti tal-ICT? \u0126arsa aktar mill-qrib. <\/strong> L-Intelli\u0121enza Artifi\u010bjali (AI) tidher li hija l-aktar teknolo\u0121ija promettenti: tista ‘awtomatizza pro\u010bessi kumplessi u ttejjeb l-e\u017cattezza u l-velo\u010bit\u00e0 tal-kapa\u010bitajiet tal-anali\u017ci tad-dejta f’varjet\u00e0 ta’ applikazzjonijiet (Chen et al., 2021). Fis-setturi kollha, l-AI qed tintu\u017ca dejjem aktar biex tissimplifika u t\u0127affef il-ktajjen tal-provvista u l-pro\u010bessi tan-negozju, tnaqqas l-ispejje\u017c, u ttejjeb l-operazzjonijiet tan-negozju. B\u0127ala applikazzjoni (jew subsett) tal-AI, it-Tag\u0127lim tal-Magni (ML) jippermetti lis-sistemi jitg\u0127allmu mid-dejta ming\u0127ajr programmazzjoni espli\u010bita. Barra minn hekk, \u017cviluppi re\u010benti fil-Mudelli tal-Lingwa Kbar (e\u017c., ir-rilaxx ta\u010b-Chat GPT lejn l-a\u0127\u0127ar tal-2022) jintrodu\u010bu opportunitajiet kbar kif ukoll sfidi. Is-suq Ewropew tal-AI u l-ML huwa anti\u010bipat li jikber bejn l-2021 u l-2028 bi kwa\u017ci 40% kull sena u g\u0127alhekk, hemm domanda dejjem tikber g\u0127al professjonisti tal-ICT tas-seng\u0127a fi \u0127dan l-Intelli\u0121enza Artifi\u010bjali li b\u0127alissa ma tistax tintla\u0127aq. Skont ir-rapport tal-Anali\u017ci tal-\u0126ti\u0121ijiet tal-\u0126iliet tal-AI (ARISA, 2023), ix-xjentisti u l-in\u0121iniera tad-dejta, l-in\u0121iniera tat-tag\u0127lim tal-magni (inklu\u017ci l-ippro\u010bessar tal-lingwa naturali u l-in\u0121iniera tal-vi\u017cjoni tal-kompjuter) huma r-rwoli tal-AI l-aktar mitluba. L-in\u0121inier fil-pront huwa po\u017cizzjoni o\u0127ra li te\u0127tie\u0121 attenzjoni sinifikanti. L-UE, permezz tal-Att dwar l-AI, ipprijoritizzat l-u\u017cu etiku u legali tal-IA.<\/p>\n Realt\u00e0 Virtwali<\/strong><\/p>\n Ir-Realt\u00e0 Virtwali u l-Metaverse huma \u017cew\u0121 teknolo\u0121iji emer\u0121enti li se jkollhom impatt sinifikanti li jo\u0127olqu kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi. Ir-realt\u00e0 virtwali (VR) hija ambjent di\u0121itali tridimensjonali li jissimula u jsa\u0127\u0127a\u0127 ir-realt\u00e0 li joffri esperjenzi vi\u017cwali, tas-smig\u0127, tal-mess jew sa\u0127ansitra tax-xamm interattivi u immersivi (Di Natale et al., 2020) filwaqt li l-metaverse jista\u2019 jitqies b\u0127ala ver\u017cjoni avvanzata ta\u2019 ir-realt\u00e0 virtwali konvenzjonali (VR) jew ir-realt\u00e0 mi\u017cjuda (AR) (Hwang et al., 2023). Hekk kif l-internet qed jevolvi kontinwament, il-\u0121enerazzjoni li jmiss, il-Web 4.0, se tippermetti l-integrazzjoni ta ‘o\u0121\u0121etti u ambjenti di\u0121itali u reali, ittejjeb l-interazzjonijiet bejn il-bnedmin u l-magni u t\u0127affef il-fruntieri bejn virtwali u reali. Dan je\u0127tie\u0121 \u0127iliet spe\u010bjali biex ta\u0127dem b’Realt\u00e0 Augmentata u Virtwali (AR\/VR). Huwa stmat li sal-2025 se jkunu me\u0127tie\u0121a 860K impjieg g\u0127all-estensjoni tar-realt\u00e0 fl-UE. Ri\u010bentement, il-Kummissjoni Ewropea adottat strate\u0121ija \u0121dida dwar il-Web 4.0 u dinjiet virtwali biex tmexxi t-tran\u017cizzjoni teknolo\u0121ika li jmiss. Pilastru strate\u0121iku ewlieni tal-istrate\u0121ija tad-dinjiet virtwali tal-UE huwa relatat mal-bini tal-\u0127iliet VR\/AR. Id-definizzjoni ta’ oqfsa ta’ kompetenza AR\/VR u l-istabbiliment ta’ programmi ta’ ta\u0127ri\u0121 relatati huma importanti (Nikou et al., 2023).<\/p>\n Xjenza tad-Data \/ Big Data<\/strong><\/p>\n It-teknolo\u0121iji tal-\u0121estjoni tad-dejta huma komponenti ewlenin ta\u2019 kull sistema ta\u2019 informazzjoni. L-adozzjoni tal-big data te\u0127tie\u0121 tekniki \u0121odda ta\u2019 \u0121estjoni tad-dejta u g\u0127alhekk \u0127iliet fl-immudellar tad-dejta, l-integrazzjoni tad-dejta, il-\u0121estjoni tad-dejta transazzjonali, il-lingwi tal-mistoqsijiet u l-ottimizzazzjoni u t-tekniki analiti\u010bi (Darmont, 2022). Dan iwassal g\u0127al domanda akbar g\u0127al xjenzati tad-dejta b’\u0127iliet qawwija ta’ t\u0127affir tad-dejta, analiti\u010bi u ta’ mmudellar u analisti tal-intelli\u0121enza tan-negozju biex jg\u0127inu lill-intrapri\u017ci jo\u0127olqu tifsira minn dejta kbira (Morrison, 2016). L-importanza dejjem tikber tad-dejta hija riflessa fl-istrate\u0121ija Ewropea tad-Data tal-Kummissjoni, li g\u0127andha l-g\u0127an li ttejjeb il-kompetittivit\u00e0 tal-UE u s-sovranit\u00e0 tad-dejta fuq skala globali.<\/p>\n Cloud Computing u l-Internet tal-O\u0121\u0121etti (IoT)<\/strong><\/p>\n Cloud Computing jo\u0127loq domanda akbar g\u0127all-bini u l-ottimizzazzjoni tas-s\u0127ab tad-dejta, l-integrazzjoni tas-servizzi, u l-\u0127iliet ta\u2019 \u0121estjoni strate\u0121ika (Darrow, 2015). Barra minn hekk, l-evoluzzjoni tan-netwerks \u010bellulari 5G u 6G se ttejjeb l-effi\u010bjenza tat-tra\u017cmissjoni tad-dejta, u tikkaw\u017ca li l-Internet tal-O\u0121\u0121etti (IoT) isir sa\u0127ansitra aktar mifrux. L-IoT interkonnettja o\u0121\u0121etti fi\u017ci\u010bi ma ‘sensors inkorporati u teknolo\u0121iji o\u0127ra. Edge computing, pro\u010bess li jidde\u010bentralizza l-ippro\u010bessar tad-dejta (ji\u0121ifieri li l-informazzjoni ti\u0121i ppro\u010bessata qrib fejn tkun qed ti\u0121i \u0121\u0121enerata, inaqqas il-\u0127in me\u0127tie\u0121 biex tittra\u017cmetti d-dejta u ting\u0127ata spinta lill-velo\u010bit\u00e0 tal-konnessjoni), jintu\u017ca wkoll biex jg\u0127in lill-IoT jippro\u010bessa \u0127afna aktar informazzjoni. Dan jista’ jwassal g\u0127all-Internet Industrijali tal-O\u0121\u0121etti (IIoT) li g\u0127andu l-g\u0127an li jg\u0127aqqad biljuni ta’ apparati etero\u0121eni ma’ applikazzjonijiet industrijali li jippermettu l-\u0121bir, l-iskambju u l-anali\u017ci tad-dejta (Sigov et al., 2022) li jwassal g\u0127all-\u0121enerazzjoni li jmiss tal-Industrija 4.0 jew Industrija 5.0 Rivoluzzjoni. L-ispe\u010bjalisti tan-netwerking u l-IoT se jkunu ta\u2019 domanda kbira fis-snin li \u0121ejjin, u dan huwa rifless fit-tfassil tal-politika tal-UE, bl-g\u0127an tal-Pakkett tal-Konnettivit\u00e0 tal-UE li jsa\u0127\u0127a\u0127 il-kapa\u010bitajiet tal-kompjuters, tal-cloud u tat-tarf tal-Ewropa \u2013 kemm fit-teknolo\u0121ija kif ukoll fil-\u0127iliet.<\/p>\n \u010aibersigurt\u00e0<\/strong><\/p>\n \u017bieda fl-interkonnettivit\u00e0 ming\u0127ajr fili madankollu tista’ spiss tkun vulnerabbli g\u0127al riskji u theddid potenzjali b\u0127al a\u010b\u010bess mhux awtorizzat, jew attakki malizzju\u017ci fuq il-kwalit\u00e0 u d-disponibbilt\u00e0 tas-servizzi (e\u017c., kummer\u010b elettroniku, banek elettroni\u010bi jew sistemi ta’ kura tas-sa\u0127\u0127a elettronika). Il-\u0127iliet ta\u010b-\u010bibersigurt\u00e0 relatati kemm mas-softwer kif ukoll mal-\u0127ardwer iqisu li huma essenzjali biex jippreservaw il-privatezza u l-kunfidenzjalit\u00e0 tal-informazzjoni. Barra minn hekk, l-u\u017cu tal-IA jista\u2019 jespandi l-prattiki ta\u2019 theddid \u010bibernetiku (Becue et al, 2021). Dan jo\u0127loq domanda g\u0127al \u0127iliet ta\u010b-\u010bibersigurt\u00e0 relatati mal-intelli\u0121enza artifi\u010bjali u t-tag\u0127lim tal-magni. L-A\u0121enzija Ewropea g\u0127a\u010b-\u010aibersigurt\u00e0 (ENISA) tipprovdi punt ta\u2019 referenza sod biex jinkiseb livell komuni g\u0127oli ta\u2019 \u010bibersigurt\u00e0 madwar l-Ewropa permezz tal-Att dwar i\u010b-\u010aibersigurt\u00e0, qafas ta\u2019 \u010bertifikazzjoni ta\u010b-\u010bibersigurt\u00e0 g\u0127al prodotti, servizzi, u pro\u010bessi. Madankollu, huwa ta’ importanza imperattiva li ti\u0121i indirizzata d-differenza fil-\u0127iliet ta\u010b-\u010bibersigurt\u00e0 sabiex ti\u0121i \u017cgurata s-sigurt\u00e0 tal-informazzjoni u l-protezzjoni tal-privatezza tal-individwi. Inizjattivi strate\u0121i\u010bi tal-UE b\u0127all-Akkademja ta\u010b-\u010aiberSkills (inizjattiva ta’ politika Ewropea, imnedija fl-2023 li g\u0127andha l-g\u0127an li tg\u0127aqqad flimkien inizjattivi e\u017cistenti dwar il-\u0127iliet \u010biberneti\u010bi u ttejjeb il-koordinazzjoni tag\u0127hom, bil-\u0127sieb li ting\u0127alaq id-distakk fit-talenti ta\u010b-\u010bibersigurt\u00e0 u tissa\u0127\u0127a\u0127 il-kompetittivit\u00e0, it-tkabbir u r-re\u017ciljenza tal-UE) huma pass fid-direzzjoni t-tajba.<\/p>\n Kompjuter kwantiku<\/strong><\/p>\n Fl-a\u0127\u0127arnett, teknolo\u0121ija o\u0127ra potenzjalment ta’ tfixkil, fl-intersezzjoni tal-Kompjuter u l-Fi\u017cika, hija l-Kompjuter Quantum. It-teknolo\u0121iji kwanti\u010bi jag\u0127mlu possibbli aktar qawwa tal-ippro\u010bessar tal-kompjuters u infrastruttura tal-internet li ma tistax ti\u0121i hackjata, u jeg\u0127lbu l-limitazzjonijiet tal-kompjuters e\u017cistenti. It-teknolo\u0121ija kwantika tista\u2019 g\u0127adha ma titqiesx matura bi\u017c\u017cejjed g\u0127all-kummer\u010bjalizzazzjoni, i\u017cda \u017cgur li hija l-\u0127a\u0121a kbira li jmiss fl-orizzont \u2013 bil-potenzjal li ssolvi l-problemi \u0127afna aktar malajr milli jistg\u0127u l-kompjuters tal-lum. It-teknolo\u0121iji kwanti\u010bi jikklassifikaw fuq quddiem fl-a\u0121enda tal-UE, b\u2019inizjattivi b\u0127all-Impri\u017ca Kon\u0121unta Ewropea tal-Kompjuter ta\u2019 Prestazzjoni G\u0127olja (EuroHPC JU) u l-Ewwel Teknolo\u0121iji Quantum li g\u0127andhom l-g\u0127an li jappo\u0121\u0121aw lir-ri\u010berkaturi tal-kwanti\u017cmu biex ji\u017cviluppaw Ekosistema tas-Supercomputing ta\u2019 Klassi Dinjija fl-Ewropa.<\/p>\n It-teknolo\u0121iji emer\u0121enti msemmija hawn fuq u n-nuqqas e\u017cistenti fil-\u0127iliet je\u0127tie\u0121u titjib sinifikanti tal-\u0127iliet g\u0127al forza tax-xog\u0127ol tal-ICT lesta g\u0127all-futur. Id-definizzjoni mill-\u0121did tar-responsabbiltajiet u l-attivitajiet tal-professjonisti tal-ICT (esperti di\u0121itali) te\u0127tie\u0121 inizjattivi biex ti\u0121i indirizzata d-differenza fil-\u0127iliet u ti\u0121i promossa t-titjib tal-\u0127iliet u l-\u0127iliet mill-\u0121did tag\u0127hom. It-titjib tal-\u0127iliet se joffrilhom \u0127iliet \u0121odda me\u0127tie\u0121a g\u0127ar-rwoli professjonali tag\u0127hom filwaqt li t-ta\u0127ri\u0121 mill-\u0121did se jippermettilhom jie\u0127du rwoli \u0121odda.<\/p>\n Ir-rikolling u t-titjib tal-\u0127iliet saru strate\u0121ikament imperattivi<\/strong><\/p>\n Il-Kummissjoni Ewropea ddikjarat li l-2023 hija s-Sena tal-\u0126iliet bil-g\u0127an li tag\u0127ti s-setg\u0127a lit-tag\u0127lim tul il-\u0127ajja u tippromwovi \u201cmentalit\u00e0 ta\u2019 \u0127iliet mill-\u0121did u titjib tal-\u0127iliet, li tg\u0127in lin-nies jiksbu l-\u0127iliet it-tajba g\u0127al impjiegi ta\u2019 kwalit\u00e0\u201d. Irridu n\u0127arsu wkoll lejn is-Sena Ewropea tal-\u0126iliet fil-kuntest tal-Boxla Di\u0121itali: il-mod Ewropew g\u0127all-programm tad-De\u010bennju Di\u0121itali, li jrid jara \u201cmill-inqas 80 % tal-adulti b\u2019\u0127iliet di\u0121itali ba\u017ci\u010bi u 20 miljun spe\u010bjalista tal-ICT impjegat f\u2019 l-UE sal-2030\u201d. Il-programm jintrodu\u010bi 4 objettivi konkreti biex imexxu ‘l quddiem it-trasformazzjoni di\u0121itali: popolazzjoni b’\u0127iliet di\u0121itali u professjonisti di\u0121itali b’\u0127iliet g\u0127olja, trasformazzjoni di\u0121itali tan-negozji, infrastrutturi di\u0121itali siguri u sostenibbli u d-di\u0121italizzazzjoni tas-servizzi pubbli\u010bi. Diversi indikaturi tal-UE, b\u0127ad-dimensjoni tal-Kapital Uman tad-DESI (Indi\u010bi tal-Ekonomija u s-So\u010bjet\u00e0 Di\u0121itali) tal-Kummissjoni Ewropea, jew l-Indi\u010bi Ewropew tal-\u0126iliet (ESI) tas-Cedefop, i\u017commu kont tal-prestazzjoni di\u0121itali tal-Istati Membri f’oqsma differenti, inklu\u017ci l-\u0127iliet.<\/p>\n Biex tavvanza l-i\u017cvilupp tal-\u0127iliet, l-azzjonijiet tal-Kummissjoni f\u2019dan il-qasam jinkludu \u201cinvestiment inklu\u017civ fit-ta\u0127ri\u0121 u t-titjib tal-\u0127iliet, li ji\u0121i \u017cgurat li l-\u0127iliet ikunu rilevanti g\u0127all-\u0127ti\u0121ijiet tas-suq tax-xog\u0127ol, it-tqabbil tal-aspirazzjonijiet u s-settijiet ta\u2019 \u0127iliet tan-nies ma\u2019 opportunitajiet fis-suq tax-xog\u0127ol, u t-tis\u0127i\u0127 tal-opportunitajiet ta\u2019 tag\u0127lim u l-mobilit\u00e0 u tiffa\u010bilita r-rikonoxximent tal-kwalifiki\u201d. Biex dan ikun possibbli, is-sistemi Ewropej tal-edukazzjoni u t-ta\u0127ri\u0121 je\u0127tie\u0121 li jsiru tajbin g\u0127all-era di\u0121itali, vi\u017cjoni fuq quddiem nett tal-Pjan ta\u2019 Azzjoni tal-UE g\u0127all-Edukazzjoni Di\u0121itali (2021-2027).<\/p>\n Appo\u0121\u0121 g\u0127all-i\u017cvilupp professjonali tal-esperti di\u0121itali fl-UE<\/strong> L-impenn personali g\u0127at-tag\u0127lim tul il-\u0127ajja huwa prerekwi\u017cit g\u0127all-i\u017cvilupp professjonali, u l-i\u017cvilupp professjonali tal-esperti di\u0121itali huwa marbut ma\u2019 din il-mentalit\u00e0 tat-tag\u0127lim tul il-\u0127ajja. L-g\u0127arfien u l-\u0127iliet g\u0127andhom jitqiesu b\u0127ala forom ta’ kapital, prodott ta’ ‘investiment intenzjonat’ u investiment fil-kapital uman i\u017cid il-produttivit\u00e0 u l-benefi\u010b\u010bji tal-impjegat (Becker, 1993). Fl-era tag\u0127na tar-raba’ rivoluzzjoni industrijali li tpo\u0121\u0121i t-titjib tal-\u0127iliet u l-\u0127iliet mill-\u0121did fl-ICT fuq quddiem ta’ kull konversazzjoni, huwa ta’ importanza kritika li l-partijiet interessati pubbli\u010bi u privati, l-Istati Membri tal-UE, in-negozji u l-fornituri tat-ta\u0127ri\u0121 kollha ja\u0127dmu flimkien biex ji\u017cviluppaw politiki li jservu g\u0127all-futur, inizjattivi u programmi ta\u2019 ta\u0127ri\u0121 u to\u0127loq ekosistema edukattiva biex i\u017c\u017cid il-\u0127iliet di\u0121itali fil-forza tax-xog\u0127ol tal-ICT.<\/p>\n It-ta\u0127ri\u0121 mill-\u0121did u t-titjib tal-\u0127iliet ta\u2019 esperti di\u0121itali tal-ICT jistg\u0127u jitqiesu b\u0127ala appro\u010b\u010b f\u2019erba\u2019 stadji (Figura 2 hawn ta\u0127t).<\/p>\n L-ewwel stadju huwa dwar l-identifikazzjoni tan-nuqqasijiet jew in-nuqqasijiet fil-\u0127iliet. St\u0127arri\u0121 jew metodi tradizzjonali o\u0127ra jistg\u0127u jaqbdu l-\u0127ti\u0121ijiet tal-\u0127iliet fis-suq tax-xog\u0127ol tal-ICT. Madankollu, l-Intelli\u0121enza tas-Suq tax-Xog\u0127ol u l-\u0126iliet (LMSI) li tu\u017ca dejta kbira u metodi AI tista\u2019 tipprovdi g\u0127arfien a\u0127jar dwar ix-xejriet emer\u0121enti u l-\u0127ti\u0121ijiet tal-\u0127iliet meta mqabbla ma\u2019 metodi konvenzjonali b\u0127al st\u0127arri\u0121 u tbassir tal-\u0127iliet (CEDEFOP, 2021). Ladarba l-\u0127ti\u0121ijiet tal-\u0127iliet ji\u0121u identifikati, il-pass li jmiss huwa li ji\u0121u \u017cviluppati l-\u0127iliet me\u0127tie\u0121a permezz ta\u2019 edukazzjoni formali u mhux formali. L-ekosistema tal-i\u017cvilupp tal-\u0127iliet tista’ tinvolvi g\u0127add ta’ atturi li jipprovdu diversi toroq ta’ ta\u0127ri\u0121 mill-\u0121did u titjib tal-\u0127iliet.<\/p>\n Istituzzjonijiet ta’ Edukazzjoni G\u0127olja<\/strong><\/p>\n L-universitajiet g\u0127andhom u jistg\u0127u jkomplu jkollhom rwol kru\u010bjali fit-titjib tal-\u0127iliet u l-\u0127iliet mill-\u0121did tal-esperti di\u0121itali. Permezz ta\u2019 s\u0127ubijiet u kollaborazzjonijiet ma\u2019 mexxejja tal-industrija u kumpaniji tat-teknolo\u0121ija jistg\u0127u jiksbu g\u0127arfien dwar il-\u0127iliet me\u0127tie\u0121a fis-settur di\u0121itali. G\u0127alhekk, jistg\u0127u ji\u017cviluppaw b’mod proattiv jew reattiv korsijiet u gradi allinjati mat-tendenzi tal-industrija u teknolo\u0121iji emer\u0121enti li joffru lill-gradwati l-\u0127iliet it-tajba me\u0127tie\u0121a mis-suq b\u0127al intelli\u0121enza artifi\u010bjali, analitika tad-dejta, \u010bibersigurt\u00e0, e\u010b\u010b. Jistg\u0127u joffru wkoll \u017cvilupp professjonali kontinwu g\u0127al \u017cmien qasir jew twil, programmi full-time jew part-time imfassla g\u0127all-\u0127ti\u0121ijiet spe\u010bifi\u010bi tal-industrija u l-lakuni fil-\u0127iliet. Barra minn hekk, permezz ta’ apprendistati, l-istudenti jistg\u0127u jiksbu esperjenza siewja billi ja\u0127dmu g\u0127al \u017cmien qasir fl-industrija tal-ICT qabel il-gradwazzjoni tag\u0127hom. Fl-a\u0127\u0127ar i\u017cda mhux l-inqas, l-universitajiet jistg\u0127u jinkora\u0121\u0121ixxu r-ri\u010berka u l-innovazzjoni fit-teknolo\u0121iji emer\u0121enti.<\/p>\n Unitajiet ta’ edukazzjoni teknika u vokazzjonali<\/strong><\/p>\n Permezz ta’ edukazzjoni vokazzjonali sekondarja, l-istudenti jistg\u0127u jiksbu l-\u0127iliet e\u017catti me\u0127tie\u0121a g\u0127al rwol professjonali partikolari tal-ICT. Imfassla g\u0127all-\u0127ti\u0121ijiet spe\u010bifi\u010bi tal-industrija u l-lakuni fil-\u0127iliet, l-Edukazzjoni u t-Ta\u0127ri\u0121 Vokazzjonali Kontinwi (CVET) huma kru\u010bjali biex jappo\u0121\u0121aw lill-\u0127addiema tal-ICT biex ji\u017cviluppaw aktar, ja\u0121\u0121ornaw u ja\u0121\u0121ornaw il-\u0127iliet tag\u0127hom fl-ICT. Barra minn hekk, l-apprendistati, prijorit\u00e0 politika fl-ETV fil-livell Ewropew (CEDEFOP, 2023), jistg\u0127u jg\u0127inu lill-istudenti jiksbu l-esperjenza ta\u2019 xog\u0127ol reali li qed ifittxu min i\u0127addem u lill-adulti jtejbu l-\u0127iliet tag\u0127hom. Il-mikrokredenzjali (e\u017c., badges di\u0121itali) huwa mod \u0121did g\u0127all-individwi biex ‘jag\u0127mlu’ tag\u0127lim b’mod flessibbli billi ji\u0121bru \u010bertifikati orjentati lejn il-kompetenza u jibnu tali portafolli tag\u0127hom. Ta\u2019 min isemmi li l-kwalifiki tal-edukazzjoni u t-ta\u0127ri\u0121 tal-livelli u s-sistemi kollha huma \u201cli jinqraw u jinftiehmu f\u2019pajji\u017ci u sistemi differenti\u201d permezz tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki (EQF).<\/p>\n Ta\u0127ri\u0121 fuq il-post tax-xog\u0127ol<\/strong><\/p>\n Ir-ri\u010berka tipprovdi evidenza li t-ta\u0127ri\u0121 mill-\u0121did u t-titjib tal-\u0127iliet g\u0127andhom ikunu parti mill-g\u0127anijiet strate\u0121i\u010bi ta\u2019 organizzazzjoni (Li, 2022). Skont l-a\u0127\u0127ar rapport \u201cLejn Rivoluzzjoni tal-\u0126iliet mill-\u0121did\u201d mill-Forum Ekonomiku Dinji (2019), it-te\u0127id ta\u2019 \u0127iliet mill-\u0121did tal-forza tax-xog\u0127ol attwali ta\u2019 kumpanija minflok ma jimpjega impjegati \u0121odda jag\u0127mel sens finanzjarju. Biex jg\u0127ammru lill-\u0127addiema tag\u0127hom b\u2019\u0127iliet li jkunu tajbin g\u0127all-futur, in-negozji jistg\u0127u joffru ta\u0127ri\u0121 fuq il-post tax-xog\u0127ol, ji\u0121ifieri, seminars u workshops, jew skemi ta\u2019 mentorat fejn gwida, g\u0127arfien u esperjenzi pratti\u010bi jistg\u0127u ji\u0121u pprovduti minn mentor jew billi jie\u0127du sehem fi pro\u0121etti kollaborattivi fi \u0127dan l-organizzazzjoni u jesponu lill-impjegati g\u0127al teknolo\u0121iji \u0121odda. Il-kumpaniji jistg\u0127u wkoll jisponsorjaw ta\u0127ri\u0121 estern e\u017c., jappo\u0121\u0121jaw lill-impjegati tal-ICT biex isegwu lawrji avvanzati jew isegwu g\u0127a\u017cliet o\u0127ra ta’ ta\u0127ri\u0121 b\u0127al korsijiet onlajn ming\u0127ajr ebda \u0127las g\u0127at-tag\u0127lim. Matul l-2021, 11.2 % tal-kumpaniji tal-UE pprovdew ta\u0127ri\u0121 professjonali lill-ispe\u010bjalisti tal-ICT tag\u0127hom.<\/p>\n So\u010bjetajiet u organizzazzjonijiet professjonali<\/strong><\/p>\n \u0126afna so\u010bjetajiet u organizzazzjonijiet professjonali ta\u2019 fama joffru \u010bertifikati rikonoxxuti internazzjonalment f\u2019varjet\u00e0 ta\u2019 su\u0121\u0121etti spe\u010bjalizzati. L-Asso\u010bjazzjoni g\u0127all-Makkinarju tal-Kompjuter (ACM) u l-Istitut tal-In\u0121iniera Elettrika u Elettronika (IEEE) huma 2 organizzazzjonijiet b\u0127al dawn li joffru \u010bertifikazzjonijiet tal-industrija tal-IT u g\u0127odod u ri\u017corsi ta ‘tag\u0127lim tul il-\u0127ajja lill-membri tag\u0127hom. Barra minn hekk, it-ta\u0127ri\u0121 spe\u010bifiku g\u0127all-prodott tal-ICT huwa spiss disponibbli minn bejjieg\u0127a individwali ta\u2019 softwer jew \u0127ardwer b\u0127al Oracle University, Cisco Networking Academy, Google Professional Certifications, Nvidia Deep Learning Institute u Microsoft. Il-Pjattaforma tal-\u0126iliet u l-Impjiegi Di\u0121itali tal-Kummissjoni Ewropea hija inizjattiva ewlenija tal-UE biex tappo\u0121\u0121ja l-i\u017cvilupp tal-\u0127iliet li toffri spettru wiesa\u2019 ta\u2019 informazzjoni u ri\u017corsi dwar il-\u0127iliet di\u0121itali. L-esperti di\u0121itali jistg\u0127u jie\u0127du vanta\u0121\u0121 mi\u010b-\u010bertifikazzjonijiet jew ri-\u010bertifikazzjonijiet disponibbli rikonoxxuti mill-industrija g\u0127at-titjib tal-\u0127iliet professjonali tag\u0127hom jew il-\u0127iliet mill-\u0121did u jo\u0127olqu l-vja\u0121\u0121 tal-\u0127iliet tag\u0127hom stess.<\/p>\n Awtostudju<\/strong><\/p>\n L-esperti di\u0121itali g\u0127andhom i\u0127addnu mentalit\u00e0 ta\u2019 tag\u0127lim kontinwu u titjib personali. Jistg\u0127u jibqg\u0127u a\u0121\u0121ornati bl-a\u0127\u0127ar avvanzi teknolo\u0121i\u010bi fil-qasam tag\u0127hom permezz ta\u2019 varjet\u00e0 ta\u2019 mezzi: netwerking mal-kollegi, jissie\u0127bu f\u2019komunitajiet online, jimpenjaw ru\u0127hom ma\u2019 pjattaformi tal-midja so\u010bjali, jattendu workshops, webinars u programmi o\u0127ra ta\u2019 \u017cvilupp professjonali (e\u017c., il-Korsijiet Professjonali Di\u0121itali tal-EIT) . MOOCs li huma bla \u0127las u disponibbli pubblikament (e\u017c., il-MOOCs tal-Komunit\u00e0 tal-EIT, MIT Open Courseware, Khan Academy, Coursera, e\u010b\u010b.) joffru wkoll ri\u017corsi kbar g\u0127at-titjib tal-\u0127iliet u l-\u0127iliet mill-\u0121did. Barra minn hekk, flimkien mal-\u0127iliet tekni\u010bi, l-i\u017cvilupp tal-\u0127iliet artab b\u0127al komunikazzjoni effettiva, \u0127idma f’tim, \u0127sieb analitiku u kreattiv huwa wkoll importanti \u0127afna. L-istudju awtonomu jidher li jsir g\u0127a\u017cla prevalenti fil-futur jekk ix-xog\u0127ol tal-folla, il-freelancing u x-xog\u0127ol kontin\u0121enti se jkomplu jikbru, peress li l-\u0127addiema tal-folla huma responsabbli g\u0127at-tag\u0127lim u l-i\u017cvilupp tal-\u0127iliet tag\u0127hom stess (Margaryan, 2019).<\/p>\n Ladarba ji\u0121u \u017cviluppati l-\u0127iliet me\u0127tie\u0121a, it-tielet stadju huwa dwar it-trasferiment tal-\u0127iliet fis-suq tax-xog\u0127ol. It-tran\u017cizzjoni mill-edukazzjoni tal-\u0127iliet g\u0127all-attivazzjoni tal-\u0127iliet hija mistennija li ttejjeb il-produttivit\u00e0 tan-negozju, tag\u0127ti spinta lill-kompetittivit\u00e0, tappo\u0121\u0121ja l-innovazzjoni u naturalment tkompli ti\u017cviluppa l-profili professjonali u l-benefi\u010b\u010bji tax-xog\u0127ol tal-esperti di\u0121itali.<\/p>\n L-a\u0127\u0127ar stadju tal-pro\u010bess huwa li tissorvelja u tevalwa l-effettivit\u00e0 tat-tran\u017cizzjoni mill-istadju tal-edukazzjoni tal-\u0127iliet g\u0127all-istadju tal-attivazzjoni tal-\u0127iliet. Il-\u0127iliet mbassra me\u0127tie\u0121a \u0121ew sodisfatti? It-tran\u017cizzjoni ssodisfat l-aspettattiva tas-suq tax-xog\u0127ol? Il-monitora\u0121\u0121 kontinwu se jipprovdi r-rispons me\u0127tie\u0121 g\u0127all-iterazzjoni li jmiss tal-programm ta’ ta\u0127ri\u0121 mill-\u0121did u titjib tal-\u0127iliet.<\/p>\n Epilogu<\/strong>
\nIt-trasformazzjoni di\u0121itali, immexxija mill-a\u0127\u0127ar \u017cviluppi teknolo\u0121i\u010bi, qed i\u0121\u0121ib bidla fil-paradigma fil-post tax-xog\u0127ol. It-“trasformazzjoni tal-post tax-xog\u0127ol di\u0121itali” hija kun\u010bettwali b\u0127ala<\/p>\n![\"Proporzjon](\"https:\/\/eskills.org.mt\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Proportion-of-ICT-specialists.png\")
<\/p>\n
\nIl-valutazzjoni tad-diskrepanza u n-nuqqasijiet tal-\u0127iliet hija l-ewwel pass fid-definizzjoni ta\u2019 strate\u0121ija effettiva ta\u2019 \u0127iliet mill-\u0121did u titjib tal-\u0127iliet (OECD, 2016) biex jittejjeb il-livell tal-\u0127iliet di\u0121itali g\u0127all-professjonisti tal-ICT fl-Ewropa. Il-Qafas Ewropew tal-Kompetenza Elettronika (e-CF) jipprovdi referenza ta’ 40 kompetenza u livell ta’ profi\u010bjenza kif me\u0127tie\u0121 g\u0127all-professjonisti tal-ICT madwar l-Ewropa. Is-si\u0121ra tal-Familja tal-Profil Ewropew tal-ICT, ippubblikata mis-CEN (Kumitat Ewropew g\u0127all-Istandardizzazzjoni), li hija strutturata f’seba’ familji (Titjib tal-Pro\u010bess, Negozju, Tekniku, Disinn, \u017bvilupp, Servizz u Operazzjoni u Appo\u0121\u0121), ti\u0121\u0121enera qafas ta’ 30 Professjonali Ewropew tal-ICT. Profili tar-Rwol li \u0121ew immappjati mal-\u0127iliet SFIA. Madankollu, hemm numru ta ‘muturi ta’ adozzjoni tat-teknolo\u0121ija li se jaffettwaw in-natura ta ‘dawn il-\u0127iliet. L-a\u0127\u0127ar Rapport dwar il-Futur tal-Impjiegi (Zahidi, 2023) ippubblikat mill-Forum Ekonomiku Dinji enfasizza li l-Intelli\u0121enza Artifi\u010bjali, il-Big Data u l-Cloud Computing se jkollhom l-akbar probabbilt\u00e0 ta\u2019 adozzjoni u g\u0127alhekk g\u0127andhom il-potenzjal li ja\u0121ixxu b\u0127ala l-muturi ewlenin tal-bidla fil-\u0121ejjieni. snin. Intelli\u0121enza Artifi\u010bjali u Spe\u010bjalisti tat-Tag\u0127lim tal-Magni, Analisti tal-Intelli\u0121enza tan-Negozju, Analisti tad-Data u Xjentisti, In\u0121iniera tan-Netwerking u tal-Internet tal-O\u0121\u0121etti u Analisti tas-Sigurt\u00e0 tal-Informazzjoni se jkunu l-impjiegi u r-rwoli li qed jikbru malajr fl-ICT, mistennija li jil\u0127qu l-plateau tal-produttivit\u00e0 f’10 sa 15-il sena.<\/p>\n
\nIntelli\u0121enza Artifi\u010bjali u Tag\u0127lim bil-Magni<\/strong><\/p>\n
\nL-UE di\u0121\u00e0 tappo\u0121\u0121ja diversi inizjattivi ewlenin biex jit\u0127arr\u0121u esperti tal-ICT u di\u0121itali. Il-Programm Ewropa Di\u0121itali (DIGITAL) huwa programm \u0121did ta\u2019 finanzjament tal-UE ffukat fuq it-twassil tat-teknolo\u0121ija di\u0121itali g\u0127an-negozji, i\u010b-\u010bittadini u l-amministrazzjonijiet pubbli\u010bi. Jappo\u0121\u0121a pro\u0121etti f\u2019oqsma ta\u2019 kapa\u010bit\u00e0 ewlenin b\u0127as-supercomputing, l-intelli\u0121enza artifi\u010bjali, i\u010b-\u010bibersigurt\u00e0, il-\u0127iliet di\u0121itali avvanzati, filwaqt li ti\u017cgura u\u017cu wiesa\u2019 u inklu\u017civ tat-teknolo\u0121iji di\u0121itali fl-ekonomija u s-so\u010bjet\u00e0 kollha. LeADS, fil-kuntest tal-Programm Ewropa Di\u0121itali, g\u0127andu l-g\u0127an li jappo\u0121\u0121a l-komunitajiet tal-edukazzjoni u t-ta\u0127ri\u0121 billi jipprovdi pjanijiet direzzjonali u linji gwida g\u0127at-talbiet tal-\u0126iliet Di\u0121itali Avvanzati (ADS) li qed jinbidlu. L-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknolo\u0121ija (EIT Digital) jopera ekosistema pan-Ewropea b’\u0127afna partijiet interessati li g\u0127andha l-g\u0127an li tappo\u0121\u0121ja li\u010b-\u010bittadini, negozji \u0121odda u SMEs b’korsijiet edukattivi u servizzi ta’ \u0127olqien u a\u010b\u010belerazzjoni tan-negozju, imexxi l-innovazzjoni u jag\u0127ti spinta lill-intraprenditorija g\u0127al Ewropa di\u0121itali b’sa\u0127\u0127itha. (e\u017c., il-Open Innovation Factory 2023). Il-Pjattaforma tal-\u0126iliet Di\u0121itali u l-Impjiegi tipprovdi a\u010b\u010bess miftu\u0127 g\u0127al varjet\u00e0 ta\u2019 informazzjoni u ri\u017corsi ta\u2019 kwalit\u00e0 g\u0127olja g\u0127al kull min hu interessat biex javvanza l-\u0127iliet, l-g\u0127arfien u l-karriera di\u0121itali tieg\u0127u. E\u017cempju huma l-erba\u2019 programmi ta\u2019 Master ta\u2019 livell g\u0127oli appo\u0121\u0121jati mis-CEF li jiffokaw fuq AI i\u010b\u010bentrata fuq il-bniedem, etika tal-IA, AI g\u0127as-settur pubbliku u AI fil-kura tas-sa\u0127\u0127a fejn l-istudenti jistg\u0127u jinkitbu f\u2019korsijiet mg\u0127allma mill-aqwa professjonisti fil-qasam f\u2019pajji\u017ci differenti tal-UE.<\/p>\n![\"Qafas](\"https:\/\/eskills.org.mt\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Proposed-framework-for-reskilling-and-upskilling.png\")
<\/p>\n
\nTeknolo\u0121iji \u0121odda li jfixklu u l-pass bla pre\u010bedent tar-rivoluzzjoni di\u0121itali qed jift\u0127u opportunitajiet \u0121odda g\u0127an-nies u g\u0127all-ekonomija tal-UE. Biex tag\u0127mel \u0127afna mill-opportunitajiet li dan il-futur di\u0121itali j\u0121ib mieg\u0127u, l-Ewropa te\u0127tie\u0121 esperti di\u0121itali kompetenti u kwalifikati fl-Istati Membri, ir-re\u0121juni u l-bliet tag\u0127ha. L-importanza tal-i\u017cvilupp tal-\u0127iliet di\u0121itali hija imperattiva G\u0127addejjin varjet\u00e0 ta’ inizjattivi madwar l-UE u nazzjonali biex aktar nies jid\u0127lu fit-ta\u0127ri\u0121 fl-ICT, u finanzjament sinifikanti ta\u0127t programmi b\u0127al DIGITAL g\u0127andhom l-g\u0127an li jag\u0127tu spinta lill-\u0127iliet avvanzati u spe\u010bjalizzati tal-ICT. Il-miri di\u0121itali tal-UE lejn l-2030 jinkludu l-gwida tat-trasformazzjoni di\u0121itali permezz tal-\u0127iliet, il-gvern, l-infrastruttura u n-negozju. L-Ewropa qed tfittex li tag\u0127ti s-setg\u0127a lin-negozji u lill-individwi fi “\u0121ejjieni di\u0121itali ffukat fuq il-bniedem, sostenibbli u aktar prosperu”. Il-progress huwa promettenti: is-sehem tal-ispe\u010bjalisti tal-ICT fi \u0127dan l-UE kien qed ji\u017cdied matul l-a\u0127\u0127ar g\u0127axar snin \u2013 dejta mill-Eurostat turi li n-numru ta\u2019 esperti di\u0121itali fl-UE \u017cdied b\u201957.8 %, aktar minn 6 darbiet ir-rata ta\u2019 tkabbir g\u0127all-impjiegi. Appro\u010b\u010b tal-gvern kollu bi s\u0127ubijiet fost l-industrija tal-ICT u s-servizzi u l-partijiet interessati fl-edukazzjoni biex jippromwovi titjib u \u0127iliet mill-\u0121did ta\u2019 kwalit\u00e0 g\u0127olja, a\u010b\u010bessibbli, inklu\u017civ u effettiv tal-esperti di\u0121itali huwa ta\u2019 importanza kru\u010bjali. Il-kooperazzjoni bejn l-universitajiet u l-industrija g\u0127andha ti\u0121i ottimizzata: l-g\u0127arfien tal-industrija integrat fi \u0127dan il-kurrikuli tat-tag\u0127lim, u l-g\u0127arfien akkademiku da\u0127\u0127al fi pro\u0121etti mmexxija mill-industrija. Korsijiet u offerti ta’ ta\u0127ri\u0121 fl-ICT g\u0127andhom ikunu allinjati aktar mad-domanda tal-industrija; pro\u010bess li se jirri\u017culta f\u2019aktar innovazzjoni u bini ta\u2019 kapa\u010bit\u00e0 fost id-dixxiplini. \u017bieda fil-kondivi\u017cjoni tal-g\u0127arfien u katalgu ta\u2019 ta\u0127ri\u0121 imtejjeb fl-ICT madwar l-UE huma wkoll essenzjali biex ting\u0127ata spinta lit-talent di\u0121itali fl-Ewropa, u ji\u0121i \u017cgurat li t-tran\u017cizzjoni di\u0121itali tintegra l-valuri ewlenin Ewropej tag\u0127na.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"template":"","class_list":["post-8953","article","type-article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"\n